Lởn vởn ngoài khơi những bóng ma

[Minh Trị]

    Hàng năm cứ đến khoảng đầu tháng tư âm lịch, Trung Quốc lại có những hành vi gây hấn trên Biển Đông. Chúng ta còn nhớ, cuối tháng 5 đầu tháng 6 năm 2011, tàu Trung Quốc liên tiếp lao vào cắt cáp thăm dò địa chấn và gây hư hại cho các tàu Bình Minh 02 và Viking 2 của tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam đang thăm dò, khai thác dầu khí trong vùng biển của Việt Nam. Đến tháng 5 năm ngoái (2014), lại nhằm tháng 5 mùa nước lặng, Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương 981 vào sâu trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam đi liền với các hành động xây dựng đảo nhân tạo tại bãi đá Gạc Ma, Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. “Đến hẹn lại lên”, mùa nước lặng năm nay, phía Trung Quốc lại tiếp tục các hành vi gây hấn mới như: Đưa tàu thăm dò dầu khí và nhiều loại tàu khác xuất hiện trái phép gần bờ biển Việt Nam, khiêu khích tàu chiến thuộc Hạm đội 7 Hải quân Hoa Kỳ, thành lập ủy ban lập pháp trái phép cho cái gọi là “thành phố Tam Sa”.

    Để che giấu hành vi hung hăng, bất chấp luật pháp quốc tế của mình, Trung Quốc thường đổ lỗi cho chiến lược tái cân bằng của Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương, với lập luận: “Chiến lược tái cân bằng của Mỹ làm các nước tranh chấp trong vùng trở nên khiêu khích hơn, và Bắc Kinh chỉ đơn giản phản ứng lại sự hung hăng đó” (!). Lập luận này hoàn toàn vô căn cứ, bởi trong nhiều năm qua, Trung Quốc luôn là nước khơi mào tình hình căng thẳng trước, và khi các quốc gia ASEAN có lợi ích trên Biển Đông bị cuốn vào vòng tranh chấp, Trung Quốc lại là phía luôn phản ứng thái quá và hung hăng nhất, trong các năm tiếp sau, hành động của Bắc Kinh có xu hướng nghiêm trọng, nguy hiểm nhiều hơn. Không thừa nhận các hành vi của mình gây ra là “gây hấn”, Bắc Kinh tự bào chữa đó là “phản ứng bảo vệ chủ quyền”.
 

    Thấy đối phó với một tập hợp các nước ASEAN luôn gặp nhiều khó khăn, Trung Quốc tìm cách chia rẽ nội bộ khối này nhằm mục tiêu “bẻ từng chiếc đũa”. Trong Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) đang được soạn thảo có một đề nghị được thảo luận trong các nước ASEAN hồi năm 2012 ở Campuchia rằng “các nước không được liên minh để chống lại Trung Quốc ở Biển Đông”. Và các nhà ngoại giao Trung Quốc luôn tìm cách phá vỡ mối liên kết có thể có trong các nước thành viên ASEAN về vấn đề Biển Đông. Bằng cách đưa ra nhiều chiêu thức hỗ trợ kinh tế cho ASEAN, Bắc Kinh đã lôi kéo một số nước trong khối này đi theo mình hoặc ít ra không chống Trung Quốc.

    Có thể thấy, các hành động nối tiếp của Trung Quốc nằm trong chiến lược lâu dài, được tính toán kỹ lưỡng cả về bước đi và thời điểm, trong đó các mốc thời gian thường mang tính quy luật. Ngày 1/7, phía Trung Quốc đã thông báo cơ bản hoàn tất dự án cải tạo đảo tại khu vực quần đảo Trường Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam). Cùng ngày, Quốc vụ viện Trung Quốc cũng thông qua Luật an ninh quốc gia mới, giao nhiệm vụ cho quân đội bảo vệ lợi ích của nước này ở ... nước ngoài (!). Không phải đợi đến năm 2015, suốt trong gần 20 năm qua, theo tính toán sơ bộ, Trung Quốc đã là thủ phạm gây ra 500 vụ gây hấn nhằm gây sức ép về chủ quyền toàn bộ Biển Đông. Trong số này các hành động gây hấn quân sự và bán quân sự là 148 vụ, chiếm một nửa số vụ "gây hấn" thuộc loại này ở Biển Đông trong vòng gần 20 năm qua.

    Xét cho cùng, các hành động hung hãn của Trung Quốc cũng chỉ nhằm âm mưu độc chiếm Biển Đông, phục vụ ý đồ bá quyền của họ trong khu vực. Riêng với hành động xây dựng đảo nhân tạo, Bắc Kinh đã chuyển trọng tâm sang giai đoạn mới: cài đặt các cơ sở quân sự trên chúng. Những hành động khiêu khích này rõ ràng làm tăng nguy cơ phá hoại hòa bình, ổn định của khu vực. Trung Quốc có thể dùng căn cứ quân sự trên đảo nhân tạo tấn công các bên yêu sách khác. Hình ảnh chụp từ vệ tinh mới nhất đã khẳng định: Bắc Kinh đang xây dựng căn cứ quân sự trên một số bãi đá, một trong số này có thể được sử dụng vào mục đích tấn công chống lại các nước khác cũng có yêu sách ở Biển Đông. Các căn cứ này bao gồm đường băng, đơn vị đồn trú quân, hỏa lực phòng không và hỏa lực mặt đất, radar cũng như các thiết bị thông tin liên lạc. Chúng sẽ làm tăng khả năng Trung Quốc tuần tra (bất hợp pháp) các vùng biển xung quanh, do thám hoạt động của các bên yêu sách khác và khiến Bắc Kinh dễ dàng hơn trong việc bành trướng yêu sách lãnh thổ (vô lý, phi pháp) của họ, trong khi đẩy lùi những nỗ lực của các bên khác. Quân sự hóa (bất hợp pháp) các đảo nhân tạo ở Trường Sa là hành động làm mất ổn định khu vực, vi phạm các cam kết Trung Quốc đã thỏa thuận với các nước láng giềng. Đáng chú ý nhất, nó đi ngược lại Tuyên bố ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) mà họ ký với ASEAN năm 2002.

 

    Hành động của Trung Quốc rõ ràng là mối đe dọa trực tiếp đến lợi ích của nhiều quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ trong khu vực Thái Bình Dương. Các hành động vi phạm quy tắc và chuẩn mực quốc tế của Bắc Kinh trở thành mục tiêu đấu tranh của nhiều nước, mà Mỹ đang muốn đi đầu. Chiến lược quân sự mới nhất của Mỹ nêu rõ: “Những hành động của Trung Quốc đang gia tăng căng thẳng tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Chẳng hạn, yêu sách chủ quyền phi lý của nước này đối với hầu như toàn bộ biển Đông trái với luật pháp quốc tế. Cộng đồng quốc tế tiếp tục kêu gọi Trung Quốc giải quyết các vấn đề tranh chấp như vậy một cách hợp tác và không hăm dọa. Tuy nhiên, Trung Quốc đáp trả với nỗ lực bồi lấp, cải tạo đảo một cách hung hăng nhằm tạo điều kiện để nước này đồn trú lực lượng quân sự án ngữ các tuyến đường biển quốc tế mang tính sống còn”.

    Chúng ta tin rằng, càng hành động ngang ngược, hung hãn, những “bóng ma lởn vởn ngoài khơi” của một âm mưu bá quyền sẽ sớm bị cộng đồng quốc tế trừng phạt và chuộc lấy thất bại mà thôi.