[Minh Trị]
Như Minh Trị tôi đã phân tích ở bài viết trước, diễn biến tại Shangri-La đang theo hướng bất lợi cho Trung Quốc: Siêu cường số một thế giới là Mỹ tỏ rõ quyết tâm cùng sự phản ứng khéo léo nhằm lên án hành vi xây dựng đảo trái phép của Trung Quốc trên Biển Đông, kéo theo đó là sự đồng lòng của hai nước lớn khác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương là Nhật và Australia. Nhận thấy sự đồng lòng trong phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao ba nước lớn, không khí hội nghị ngày càng có lợi cho các nước ASEAN trong vấn đề Biển Đông.
Có thể nói, đối với Việt Nam, tình hình thảo luận tại Shangri-La đã đem lại thế ngoại giao thuận lợi cho việc bảo vệ chủ quyền biển đảo. Bên cạnh việc Mỹ đã cùng Việt Nam ký tuyên bố về tầm nhìn chung quan hệ quốc phòng, nhất trí sẽ bán cho Việt Nam một số loại tàu tuần tra, thì quan điểm của các nước trong ASEAN đang ngày càng có lợi cho chúng ta khi đều đồng loạt tỏ rõ sự phản ứng với hành vi phi pháp, ngang ngược của Trung Quốc trên Biển Đông.
Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam, Đại tướng Phùng Quang Thanh phát biểu tại Hội nghị Shangri-La 2015
Trái với sự phản ứng thận trọng, dè chừng, thậm chí thờ ơ trước đây, đại diện các nước ASEAN có lợi ích trực tiếp hoặc gián tiếp trên Biển Đông lần này đã có những phát biểu khá thẳng thắn:
Trước hết là nước chủ nhà hội nghị Singapore, vốn không liên quan trực tiếp đến tranh chấp tại Biển Đông: Phát biểu trước các lãnh đạo quốc phòng từ 26 nước, Thủ tướng Lý Hiển Long nhắc lại lời kêu gọi Trung Quốc và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đi đến bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) càng sớm càng tốt. Ông Lý cho rằng điều này sẽ giúp phá vỡ “vòng luẩn quẩn” trong căng thẳng Biển Đông và tránh làm tổn hại quan hệ giữa các nước. “Nếu va chạm xảy ra trên thực địa và leo thang thành căng thẳng hoặc xung đột ở quy mô lớn hơn, dù cố tình hay khả năng nhiều là vô ý, thì điều đó sẽ rất tệ. Nhưng kể cả khi chúng ta tránh một cuộc va chạm trên thực địa, nếu kết quả được định đoạt trên cơ sở cứ mạnh là đúng, nó sẽ tạo ra một tiền lệ xấu”.
Theo Channel News Asia, Thủ tướng Singapore cho rằng những tranh chấp hàng hải này hoàn toàn có thể xử lý và kiềm chế được và kết quả tốt nhất là các bên tuân thủ luật pháp quốc tế. Các nước, như Singapore, mặc dù không có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông và không đứng về bên nào trong tranh chấp chủ quyền, có liên quan đến các tranh chấp hàng hải và cách thức giải quyết chúng.
Với Malaysia, quốc gia là một bên trong tranh chấp trên Biển Đông: Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Datuk Seri Hishammuddin Tun Hussein nhấn mạnh cần nhanh chóng thiết lập một COC có hiệu quả bởi đây sẽ là công cụ chủ chốt để đảm bảo an ninh và ổn định tại các tuyến đường biển quan trọng trong khu vực. Ông Hishammuddin cảnh báo vấn đề Biển Đông có khả năng leo thang trở thành cuộc xung đột đẫm máu nhất mọi thời đại, đồng thời kêu gọi các bên liên quan trong tranh chấp tránh thực hiện những động thái gây hấn, kích động căng thẳng gia tăng.
Theo ông, Malaysia hiểu rất rõ tình hình tại Biển Đông. “Đó là lý do vì sao chúng tôi kiên định theo đuổi chủ trương ưu tiên giải quyết các tranh chấp bằng phương pháp ngoại giao”. “Vấn đề này yêu cầu một giải pháp cần đến lòng tin và sự tôn trọng lẫn nhau. Sẽ mất nhiều thời gian nhưng tôi tin rằng với sự kiên nhẫn, trí tuệ tập thể và lòng can đảm, chúng ta sẽ tìm ra con đường phía trước. Hành vi kích động và trả đũa lẫn nhau không mang lại bất kỳ lợi ích nào”.
Với Indonesia - quốc gia có diện tích và dân số cũng như lực lượng quốc phòng lớn nhất Đông Nam Á: Bộ trưởng Quốc phòng Indonesia Ryamizard Ryacudu đề nghị giải pháp các nước trong khu vực sẽ tổ chức tuần tra hòa bình chung để làm giảm nguy cơ xung đột. Tuy nhiên trong các gợi ý hợp tác tuần tra, ông Ryamizard Ryacudu lại không nhắc gì đến Trung Quốc.
Quần đảo Natuna của Indonesia - một khu vực giàu khí đốt tự nhiên nằm phía Nam Biển Đông. Khi ông Ryamizard Ryacudu được hỏi liệu ông có nghĩ rằng Trung Quốc cũng đã nhắm đến việc xây dựng gì đó trên các đảo Natuna chưa? Ông Ryacudu nói rằng Indonesia có theo dõi chặt chẽ và thấy rằng chưa có chuyện đó. Nhưng Indonesia đã có những bước phòng bị từ lúc này về pháp lý lẫn quân sự.
Ngay cả Cambodia, quốc gia thường ngả theo quan điểm của Trung Quốc cũng khó lòng đưa ra tiếng nói lạc lõng. Mới vài tuần trước, lập luận của Phnom Penh vẫn là “tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông chỉ nên được giải quyết giữa các bên tranh chấp và không liên quan gì đến ASEAN”. Nhưng tại hội nghị, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Banh cho rằng COC có thể giúp giải quyết các tranh chấp trên Biển Đông một cách hòa bình: “Không có nó những căng thẳng sẽ leo thang trên Biển Đông thành xung đột quy mô toàn khu vực”.
Những phản ứng của các nước nêu trên cùng với việc Mỹ - Việt tăng cường quan hệ quốc phòng: Xích lại gần nhau hơn với tuyên bố “Tầm nhìn Hà Nội”, Hoa Kỳ cam kết cung cấp 18 triệu USD hỗ trợ Việt Nam mua sắm tàu tuần tra, lần đầu tiên Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Carter đến tham quan cảng Hải Phòng và trụ sở căn cứ hải quân, trực tiếp gặp gỡ lực lượng cảnh sát biển Việt Nam... tạo thế ngoại giao thuận lợi cho Việt Nam. Vấn đề bây giờ là chúng ta cần tranh thủ môi trường quốc tế thuận lợi, trên lập trường chính nghĩa và hòa bình để đấu tranh với các hành động ngang ngược, phi pháp của Trung Quốc nhằm bảo vệ chủ quyền biển đảo, biến tuyên bố dối trá của Trung Quốc “xây đảo nhằm đảm bảo tự do hàng hải chung trong khu vực” thành trò cười cho cộng đồng quốc tế.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét